Koyu çikolata kokusu açken bacak antrenmanını destekleyebilir: Yeni çalışma “aroma” etkisini inceliyor

Frontiers in Physiology dergisinde yayımlanan yeni bir çalışma, koyu çikolatanın yalnızca kokusunun bile açlık durumunda yapılan direnç egzersizlerinin performansını etkileyebileceğini öne sürüyor. Araştırmacılar, özellikle fasted yani en az 10 saat yemek yenmemiş katılımcılarda, koku uyaranlarının iştah algısı üzerinden egzersiz performansına yansıyabilecek bir psikobiyolojik mekanizma olabileceğini tartışıyor.

Çalışmanın deneysel tasarımında, moderately trained (orta düzeyde antrenman geçmişine sahip) 23 genç erkek, bacak kaslarını hedefleyen leg extension (bacak uzatma) odaklı direnç antrenmanı seanslarına alındı. Katılımcılar, egzersiz başlamadan hemen önce ve setler sırasında farklı üç koku koşulundan birine maruz bırakıldı: Yüksek kakao oranına sahip koyu çikolata kokusu (90% cocoa dark chocolate), daha düşük kakao oranlı sütlü çikolata kokusu (60% cocoa milk chocolate) veya kokusuz su kontrolü. Tüm katılımcılar deneye girmeden önce en az 10 saat boyunca yemek yemekten kaçınarak fasted durumda tutuldu.

Çalışmanın temel bulgusu, koyu çikolata kokusuna maruz kalan grupta direnç egzersizi performansının daha olumlu yönde seyrettiğine işaret etmesi. Araştırmacılar bu etkiyi, çikolatanın kokusu ile ortaya çıkan duyusal sinyallerin açlık ve iştah algısını yeniden şekillendirerek egzersiz sırasında hissedilen efor/rahatsızlık dengesini etkileyebileceği şeklinde yorumluyor. Başka bir ifadeyle, buradaki olası “ergojenik” katkı, gıdanın alınmasına değil, kokunun tetiklediği olfaktör uyaranlara bağlanıyor.

Çikolatanın kokusu ile iştah algısı arasında ilişki kurulması, daha geniş bir bilimsel çerçeveyle de uyumlu. Bilindiği üzere olfaksiyon (koku alma) yalnızca tat deneyimini renklendirmekle kalmaz; aynı zamanda dikkat, beklenti, duyusal ödül ve bazı durumlarda rahatsızlıkla baş etme gibi süreçleri de etkileyebilir. Bu çalışma, bu etkileşimlerin egzersiz bağlamında performans çıktılarında karşılık bulup bulamayacağını deneysel olarak test eden erken aşama bir yaklaşımı temsil ediyor. Ancak araştırmacılar, bulguların keşif niteliğinde olduğunu ve kokuya bağlı etkinin mekanizmasını kesinleştirmek için daha fazla veriye ihtiyaç bulunduğunu ima ediyor.

Ayrıca sonuçların uygulamaya taşınması açısından, eldeki veriler sınırlı bir örneklem ve tek bir egzersiz türü odağıyla sınırlanıyor. Katılımcı sayısının 23 kişiyle sınırlı olması, farklı yaş grupları, kadınlar, daha ileri antrenman düzeylerine sahip sporcular ve farklı antrenman protokollerinde aynı etkiyi doğrulayan çalışmaların gerekliliğini artırıyor. Yine de koku-odaklı, besin alımı olmadan performansı etkileyebilecek bir yolun varlığı, “non-nutritional ergogenic aids” yani besin dışı performans artırıcı stratejiler tartışmasına yeni bir başlık ekliyor.

Çalışmanın bir diğer dikkat çekici yönü, koşullar arasında kokunun “koyuluk” düzeyine göre ayrıştırılması. Daha yüksek kakao oranlı koyu çikolata kokusunun öne çıkması, duyusal özelliklerin etkide rol oynayabileceğini düşündürüyor; ancak hangi bileşenlerin ve hangi sinyalleme yollarının etkili olduğu bu çalışma ile netleşmiş değil.

Sonuç olarak çalışma, açken yapılan direnç antrenmanlarında çikolata kokusu gibi olfaktör ipuçlarının performansa yansıyabileceğine dair deneysel kanıtlar sunuyor. Bununla birlikte, bu bulguların kişisel beslenme planları veya antrenman stratejileriyle nasıl bütünleştirileceğini belirlemek için daha büyük örneklemli, farklı egzersiz türlerini ve daha kapsamlı psikofizyolojik ölçümleri içeren araştırmalara ihtiyaç var. Olfaksiyonun “egzersiz yükü” algısı ve iştah/rahatsızlık dengesi üzerindeki potansiyel etkisi, bundan sonraki bilimsel çalışmaların odak alanlarından biri olmaya aday.

Kaynak: https://scienmag.com/smelling-chocolate-may-ease-leg-day-workouts-even-when-fasting/