ISSCR 2026’da RP Hastalarında Nakledilen Nöral Progenitör Hücrelerin En Az 1 Yıllık Yaşam Süresi Raporlandı

2026 yılındaki Uluslararası Kök Hücre Araştırmaları Derneği (ISSCR 2026) toplantısında paylaşılan klinik veriler, retinitis pigmentoza (RP) hastalarına nakledilen insan nöral progenitör hücrelerinin uzun süre göz içinde kalabildiğini gösterdi. Çalışmada, fetal beyin korteksinden türetilen CNS10-NPC hücrelerinin subretinal alanda en az bir yıl boyunca hayatta kaldığı ve belirgin bir güvenlik sorunu işaret etmediği bildirildi. Bu bulgu, genetik nedenleri son derece çeşitli olan retinal dejenerasyonlarda “mutasyona bağlı olmayan” yaklaşımların klinik araştırmalara taşınması açısından dikkat çekici bir dönüm noktası olarak değerlendiriliyor.

RP, kalıtsal retinal hastalıkların geniş bir grubunu temsil ediyor ve hastalığın seyrinde giderek artan görme kaybı öne çıkıyor. Kaynak veriler, RP’ye yol açabilen 1.000’den fazla genetik mutasyon olduğuna dikkat çekiyor. Bu kadar çok sayıda genetik varyasyonun varlığı, yalnızca belirli mutasyonları hedefleyen gen terapilerinin kapsamını doğal olarak sınırlandırıyor. Klinik ihtiyaçlar açısından bakıldığında, tek bir genetik hedefe dayanmak yerine daha geniş hasta popülasyonlarına hitap edebilecek stratejiler öne çıkıyor.

Paylaşılan çalışmada kullanılan hücre yaklaşımı, bu gereksinime uygun bir çerçeve sunuyor. CNS10-NPC olarak adlandırılan nöral progenitör hücreler, fetal beyin korteksinden türetiliyor. Araştırmacılar, hücrelerin subretinal boşlukta kalıcılık gösterip göstermediğini uzun dönem takip üzerinden değerlendirdiklerini belirtiyor. Sonuçlar, nakledilen hücrelerin en az bir yıl boyunca göz içinde varlığını sürdürebildiğini ve bu süreçte önemli bir güvenlik endişesiyle ilişkili bulgu ortaya çıkmadığını ifade ediyor.

Bu tür uzun dönem sağkalım verileri, hücre bazlı tedavilerin klinik geçerliliği için sıklıkla kritik kabul ediliyor. Çünkü yalnızca hücrelerin uygulanması değil, hedef dokuda yeterli süreyle bulunabilmeleri de etkinlik açısından temel ön koşullardan biri. Bununla birlikte, kaynağın aktardığı veriler tedavinin klinik faydasını “kesin” biçimde kanıtlıyor şeklinde yorumlanmamalı; bildirilen temel sonuç, hücre sağkalımına ve önemli güvenlik sorunlarının görülmemesine odaklanıyor. RP’de görme ile ilgili işlevsel sonuçların, hücrelerin varlığıyla nasıl ve ne ölçüde ilişkilendiğini görmek için daha kapsamlı klinik değerlendirmelere ve uzun takip verilerine ihtiyaç duyuluyor.