COVID-19 sonrası çocuklarda ruh sağlığı tedavisi hızlandı: Yeni tanı alanların yükselişi öne çıkıyor

COVID-19 salgınının ilk yıllarında düşüş yaşayan çocuk ve ergen ruh sağlığı hizmetlerine erişim, sonrasında toparlanmakla kalmadı; ülke genelinde salgın öncesi seviyeleri de geçti. Penn State College of Medicine’den araştırmacılar tarafından yürütülen yeni bir çalışma, Amerika Birleşik Devletleri’nde 2018-2022 dönemini kapsayan yaklaşık 13 milyon sağlık kaydını inceleyerek, ruh sağlığı tedavisi kullanımında salgın sonrası belirgin bir artış olduğunu ortaya koydu.

Çalışma Journal of the American Academy of Child and Adolescent Psychiatry Open dergisinde yayımlandı. Araştırma ekibi, sağlık kayıtlarındaki ruh sağlığıyla ilişkili ilk tanı, ilaç başlatılması veya terapiye başlama gibi unsurları temel alarak iki ayrı hasta grubu tanımladı: ilk kez psikiyatrik tanı/ilaç/terapi alan “yeni hastalar” ve halihazırda tedaviye devam eden “izlem hastaları”. Bu ayrım, görülen artışın yalnızca mevcut tedavilerin sürdürülmesinden mi, yoksa bakım arayan kişi sayısındaki artıştan mı kaynaklandığını daha net değerlendirmeye imkân verdi.

Analiz sonuçları, salgın öncesi döneme kıyasla ruh sağlığı hizmeti kullanımının arttığını ve bu artışın ağırlıklı olarak yeni hastalardan geldiğini gösterdi. Yani kayıtlar, daha fazla çocuğun ilk kez bir psikiyatrik değerlendirme sürecine girdiğini, ilk kez ilaç tedavisi veya terapiye yönlendirildiğini ya da bu süreçlerin kayıt sistemlerinde başlangıç olarak göründüğünü işaret ediyor. Araştırmacılar, salgının erken evrelerinde hizmet kullanımında görülen düşüşün ardından gelen artışın, yalnızca geri dönüş şeklinde kalmadığını; bazı ölçümlerde salgın öncesi seviyelerin de üzerine çıktığını belirtiyor.

Çalışma aynı zamanda, hizmet kullanımının türlerine ve klinik süreçlere göre hangi hasta grubunda daha fazla yoğunlaştığına odaklanıyor. Yeni hastaların artışının öne çıkması, ruh sağlığı alanında “talep artışı” veya “tanı ve yönlendirme fırsatlarının artması” gibi farklı mekanizmaların birlikte rol oynayabileceğini düşündürse de, bu çalışma tasarımı neden-sonuç ilişkisi kurmaya elverişli değil. Gözlemsel nitelikteki bu tür sağlık kayıt analizleri; bakımın ne kadar kullanıldığını ve bunun zaman içinde nasıl değiştiğini güçlü biçimde gösterebilir, ancak bireylerin psikiyatrik belirtilerinin düzeyindeki değişimi doğrudan ölçmeyebilir.

Salgın döneminde çocukların duygusal iyi oluşunu olumsuz etkileyen koşulların çeşitli başlıklarda belgelenmiş olması, bu sonuçların toplum düzeyindeki ruh sağlığı dinamikleriyle uyumlu olabileceğine işaret ediyor. Bununla birlikte çalışma, izlem hastalarıyla karşılaştırıldığında artışın daha çok yeni tanı alan grupta yoğunlaştığını göstererek, dönemin “tedavi arayan daha geniş bir kitle” ile ilişkilendirilebileceğini ortaya koyuyor. Bu bulgu, klinik hizmet planlaması açısından önem taşıyor; çünkü yeni hasta akışının artması, değerlendirme kapasitesi, yönlendirme süreçleri ve tedavinin ilk aşamalarında beklenen iş yükü gibi konuları etkileyebilir.

Öte yandan araştırmacıların hasta gruplarını ayrıştırma yaklaşımı, sağlık sistemlerinde ruh sağlığı hizmetlerinin nasıl kayıtlara yansıdığına da dikkat çekiyor. Bir çocuğun ilk kez psikiyatrik değerlendirmeye girmesi; ailelerin başvurusundaki değişimlerden, okul ve toplum temelli tarama pratiklerinden, klinisyenlerin tanı koyma süreçlerinden veya sigorta/erişim koşullarından etkilenebilir. Bu nedenle bulgular, ruh sağlığı hizmetlerinin kullanımına dair sağlam bir “zaman trendi” sunarken, bu değişimin altında yatan nedenleri kesin olarak ayırmak için ek çalışmalara ihtiyaç duyulduğunu düşündürüyor.

Çalışmanın sunduğu geniş veri seti, pandemi sonrası dönemde çocuk ve ergen ruh sağlığı bakımına erişimin yeniden ivme kazandığını ve hatta salgın öncesini aştığını gösteriyor. Yeni tanı alan hastalardaki artışın öne çıkması ise, sağlık politikası ve klinik planlama açısından özellikle dikkat edilmesi gereken bir sinyal olarak değerlendirilebilir. Araştırmacılar, bu eğilimlerin hangi alt gruplarda nasıl seyrettiğini ve bakımın hangi basamaklarında daha fazla kapasite gerekeceğini anlamak için daha ayrıntılı analizlerin önemini vurguluyor.

Kaynak: https://scienmag.com/record-number-of-kids-receive-mental-health-treatment-post-pandemic/