İngiltere’de araştırma: Sigara içenlerin kaçak tütüne yönelimi 2023’ten 2025’e belirgin arttı

İngiltere’de sigara içenlerin, sigara ve elde sarma tütün gibi ürünleri nereden temin ettiğiyle ilgili yeni bir çalışma, kaçak kaynaklardan alışveriş yapanların oranında kayda değer bir artışa işaret ediyor. Nicotine & Tobacco Research’te yayımlanan popülasyon çalışması, 2023 ile 2025 arasında kısa dönemli satın alma davranışlarını izleyen verilerde, bazı kullanıcıların giderek daha fazla yasa dışı kanalları tercih etmeye başladığını ortaya koydu.

Araştırmacılar, 16 yaş ve üzerindeki ve kendini “halen sigara içen” olarak tanımlayan toplam 9.996 katılımcıdan elde edilen tekrarlı kesitsel anket verilerini inceledi. Çalışma, katılımcıların altı aylık bir zaman aralığında satın alma davranışlarını nasıl şekillendirdiğine odaklandı ve bu kapsamda 2023 ile 2025’teki eğilimler karşılaştırıldı. Çalışmanın temel bulgusu, 2025’te sigara içenlerin %23,1’inin en az bir kez kaçak kaynaklardan tütün satın aldığını bildirmesi oldu. Bu oran, 2023’te %12,2 düzeyindeydi.

Veriler aynı zamanda çoğunluğun yasal kanallardan alışverişe devam ettiğini gösteriyor. Katılımcıların %76,9’u tütünü yalnızca yasal satış noktalarından temin ettiğini belirtti. Ancak yasa dışı kanallardan en az bir kez alışveriş yaptığını söyleyenlerin oranındaki artış, pazardaki satın alma stratejilerinde değişime işaret ederek, ekonomik baskıların bireylerin tercihlerini etkileyebileceğine dair yorumlara alan açıyor.

Çalışmanın dikkat çeken yanı, artışın tek bir döneme özgü görünmemesi ve belirli bir zaman penceresinde (2023 ve 2025 karşılaştırması) gözlenebilmesidir. Elde edilen bulgular, bazı sigara içenlerin fiyat ve erişilebilirlik gibi etkenler nedeniyle piyasaya dair davranışlarını yeniden düzenleyebileceğini düşündürüyor. Araştırmada, katılımcıların “piyasaya yaklaşım biçimlerinin” hem ekonomik zorlanmayı hem de zaman içinde değişen tedarik ortamını yansıtıyor olabileceği belirtiliyor.

Kaçak tütün, yalnızca yasal düzenleme açısından değil, halk sağlığı açısından da önem taşıyor. Yasa dışı ürünlerin hangi koşullarda üretildiği ve piyasaya sunulduğu genellikle denetlenmediğinden, tüketiciler açısından ürün güvenliği ve içerik tutarlılığı gibi konularda riskler gündeme gelebiliyor. Ayrıca kaçak tedarik kanalları, vergi kaybı ve düzenleyici çerçeveyi aşındırma gibi etkilerle de kamu sağlığı politikalarının hedeflerini zorlaştırabiliyor. Bu çalışma, sigara içen davranışlarının arka planında “satın alma yeri” değişiminin izlenmesi gerektiğini vurgulayan bir veri noktası olarak değerlendiriliyor.

Nicotine & Tobacco Research’te yayımlanan bu araştırma, özellikle “smokefree generation” (dumansız nesil) yaklaşımını hedefleyen politika tartışmaları sürerken, sigara içenlerin tedarik tercihlerinin nasıl evrildiğini anlamaya yönelik bir katkı sunuyor. Bununla birlikte çalışma, anket yoluyla bildirime dayandığı için bulguların yorumlanmasında temkinli olunması gerektiğine işaret eden tipte sınırlılıklar taşıyabilir. Yine de 2023’ten 2025’e uzanan dönem farkı, kaçak tütün pazarının etkisinin arttığına dair güçlü bir sinyal olarak dikkat çekiyor.